نتیجه گیری
بررسی تحصیل دلیل در حقوق کیفری ، بحثی است که شاید بتوان به جرات گفت نشان دهنده سطح فکری و دیدگاه افراد آن جامعه و یا به عبارت بهتر ، شیوه نگرش حاکمان و قوای عمومی را نسبت به مردم می رساند . تحصیل دلیل در جنبه های مختلفی از رسیدگی های کیفری نمود پیدا می کند . از برخورد اولیه ضابطان دادگستری در معابر عمومی با مردم عادی گرفته تا متهم و نیز مراحل تحقیقات مقدماتی و رسیدگی قضایی توسط مقام قضایی .
این مهم در واقع جان کلام حقوق کیفری را می رساند و در واقع آنچه که هدف از ایجاد قوانین جزایی را شده است عمده جهت آن حمایت از افراد جامعه در برابر قوای عمومی است که مانع از استبداد آن می شود . اگر این قوانین وضع نمی شد قوای عمومی بر اساس دلخواه خود و با سلیقه های مختلف مردم را به بهانه های مختلف مورد آزار و اذیت قرار می داد . به نظر می آید آنچه که در حال حاضر در بطن نظام جزایی و طرق تحصیل در حقوق کیفری ما جریان دارد آن چیزی نیست که مطلوب شخصیت انسانی و از طرف دیگر قانون گذار بوده است .
برخورد غیر صحیح ضابطان که ناآگاهانه و غیر متخصصانه خود را شمشیر عدالت می دانند و متهم را مورد ضرب و شتم و گاهی هم جرح و برخورد های غیر انسانی قرار می دهند آموزش و فرهنگ سازی این قشر از جامعه که شاید از نگاهی همچون بازوی مقام قضایی هستند از اهمیت ویژه ای بر خوردار است . آموزش اصول اولیه و تغییر نگرش آن ها در برخورد با متهم در حال حاضر مهم ترین و ظیفه مقام قضایی است ، چراکه برخورد نامناسب این گروه نتیجه مستقیمی در احساس امنیت در جامعه و جلوگیری از رفتار های بعدی را خواهد داشت .البته لازم به ذکر است که تغییر این نگرش نسبت به متهم باید به مرحله ی درونی ضابط برسد . چراکه اگر جزئی از وجود و تفکرش نشود زمانی که تعادل و تمرکز حواس و اعصاب خود را از دست بدهد باز به آن برخورد نامناسب دست می زند . از طرف دیگر تحصیل دلیل در این قشر از جنبه های دیگری قابل اهمیت است . از آن جا که دلایل اولیه و به عبارت دیگر زیر بنا و چهار چوب پرونده از این مقطع شکل می گیرد کسب صحیح دلیل و مطابق قانون کمک بسیار زیادی را در رسیدگی سریع تر و سالم به همراه خواهد داشت . درگام بعدی مقام قضایی نقش بسیار حساسی را در حفظ حقوق و آزادی های افراد را بر عهده دارد . تسلط مقام قضایی بر تمامی جنبه های قانونی و حقوقی متهم در رسیدگی ها یکی از ارکان تحصیل دلیل صحیح است . سطح فکری و علمی و فنی مقام قضایی باید به اندازه ای باشد که هیچ گاه احساس نکند که باید برای کسب دلیل به زور و شکنجه و راه های غیر قانونی دیگر توسل جوید . درست است که به او در شرایطی اجازه رسیدگی داده شده است ، اما باید این را از یاد نبرد که بر جان و مال و آبرو و آزادی مردم هیچ حقی ندارد و فقط باید مطابق قوانین رسیدگی کند . این مطلب گویای این حقیقت است که مقام قضایی هیچ گاه نباید لحن کلام ، نوع نگاه ، نحوه برخوردش ، شدت صدایش این فکر را در ذهن متهم متبلور سازد که مقام رسیدگی کننده قصد مجرمیت او را کرده و خود را در حصاری از بی عدالتی و خفقان احساس کند . بلکه باید این گونه در ذهنش متبلور شود که مقام قضایی فقط در پی کشف واقع است بدو ن هیچ گونه اعمال فشاری . به عبارت دیگر متهم باید آزادانه و به گونه ای که فضای دادگاه به شکلی باشد که متهم به خود جرات دهد و با اطمینان از خود دفاع کند . بدون این که نگاه مقام رسیدگی کننده بر او سنگینی کند و او را به این فکر برساند که همچون برده ای است که یکسری لز بی عدالتی ها و ناآگاهی ها در زیر سایه یک نام به اسم قاضی و ... کمی دورتر قانون گذار و سیستم قضایی جامعه بکشاند . آن چه که امروزه در بطن رسیدگی های کیفری می گذرد غالبا این است که مقام قضایی به دلایلی از قبیل فشار کار و غیره دیگرمجالی را برای تمرکز به این امور را ندارد . ولی تمامی این ها نباید خللی در رسیدگی صحیح وارد کند . امروزه دیده میشودآنچه که در بعضی محاکم کیفری متهم را مجبور به اثبات بی گناهی خود می کنند که این برخلاف اولین اصل دادرسی کیفری یعنی اصل برائت است . این از طرفی است که اکثریت قریب به اتفاق مردم از این حق خود آگاهی ندارند. این در صورتی است که متهم باید ازتمام حقوق خویش قبل از آغاز محاکمه کسب اطلاع کند . در آخر کلام برای گام نهادن به جلو و یک تغییر اساسی و بنیادین در کیفیت رسیدگی های کیفری لازم است آموزش لازم به همراه نظارت دقیق برای ایجاد یک سیستم قضایی مترقی صورت پذیرد .
پاورقی :
1- دکتر محمد علی طاهری بجد – مجموعه مقالات در تجلیل از دکتر محمد آشوری
2– دکتر محمود آخوندی – آیین دادرسی کیفری – جلد 1
3- دکتر محمد علی طاهری بجد – مجموعه مقالات در تجلیل از دکتر محمد آشوری
4و 5- دکتر محمد علی طاهری بجد – مجموعه مقالات در تجلیل از دکتر محمد آشوری
6- دکتر محمد علی طاهری بجد – مجموعه مقالات در تجلیل از دکتر محمد آشوری
7- دکتر محمد علی طاهری بجد – مجموعه مقالات در تجلیل از دکتر محمد آشوری
8- دکتر باقر شاملو – مجموعه مقالات در تجلیل از دکتر محمد آشوری
9- دکتر محمد ابراهیم شمس ناتری – مجموعه مقالات در تجلیل ازدکتر محمد آشوری
10- دکتر محمد ابراهیم شمس ناتری – مجموعه مقالات در تجلیل ازدکتر محمد آشوری
11- دکتر محمود آخوندی – نشست علمی در دانشگاه آزاد خمین – 23 / 2/87
12 دکتر محمود آخوندی – آیین دادرسی کیفری – جلد 2
13- دکتر عباس منصور آبادی – مجموعه مقالات در تجلیل از دکتر محمد آشوری
14- دکتر محمود آخوندی – آیین دادرسی کیفری – جلد 2
15- دکتر علی نجفی توانا – روزنامه همشهری
16- دکتر محمد علی ادبیلی – مجموعه مقالات در تجلیل از دکتر محمد آشوری
17- میثاق حقوقی و سیاسی – بند 3 م 14
18- اصل 38 ق.ا
19- اصول آیین دادرسی کیفری ایران – دکتر عباس زراعت
20- اصول آیین دادرسی کیفری ایران – دکتر عباس زراعت
21 دکتر محمود آخوندی – آیین دادرسی کیفری – جلد 5
22- دکتر محمود آخوندی – آیین دادرسی کیفری – جلد 2
23- دکتر محمود آخوندی – آیین دادرسی کیفری – جلد 5
24و 25- دکتر محمود آخوندی – آیین دادرسی کیفری – جلد 5
26- دکتر محمود آخوندی – آیین دادرسی کیفری – جلد 4
27- دکتر محمود آخوندی – آیین دادرسی کیفری – جلد 5
28- دکتر محمود آخوندی – آیین دادرسی کیفری – جلد 4
29 - روزنامه شرق
30- روزنامه شرق
31- دکتر محمود آخوندی – آیین دادرسی کیفری – جلد 5
منابع
کتب :
1 – دکترمحمود آخوندی – آیین دادرسی کیفری جلد 1
2 - دکترمحمود آخوندی – آیین دادرسی کیفری جلد 2
3 - دکترمحمود آخوندی – آیین دادرسی کیفری جلد 4
4 - دکترمحمود آخوندی – آیین دادرسی کیفری جلد 5
5 – دکتر عباس زراعت – اصول آیین دادرسی کیفری ایران
مقالات :
6 – دکتر باقر شاملو – اصل برائت کیفری در نظام های نوین دادرسی – مجموعه مقالات در تجلیل ازدکتر محمد آشوری
7 – دکتر محمد ابراهیم شمس ناتری – اصل برائت و موارد عدول از آندر حقوق کیفری - مجموعه مقالات در تجلیل ازدکتر محمد آشوری
8- دکتر محمد علی طاهری بجد – رژیم دلایل کیفری در نظام حقوقی ایران - مجموعه مقالات در تجلیل ازدکتر محمد آشوری
9 – دکتر عباس منصور آیادی – بار اثبات شرایط مساعد به حال متهم - مجموعه مقالات در تجلیل ازدکتر محمد آشوری
10- دکتر محمد علی اردبیلی – نگه داری تحت نظر - مجموعه مقالات در تجلیل ازدکتر محمد آشوری
سایت های اینترنتی :
11 – دکتر علی نجفی توانا – حق سکوت متهم – روزنامه همشهری
http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=43187
12 – اصل تساوی افراد به طور عام و تساوی در مقابل قانون به طور خاص – روزنامه اعتماد
http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1102552
با تشکر از راهنمایی های : دکتر محمد حسین رجبیه
نویسنده : علی سعادتی
